Ka nisur zyrtarisht një projekt i ri për fotografimin ajror të territorit të Shqipërisë, një nismë që synon të sjellë një pasqyrë më të saktë dhe moderne të vendit, përmes teknologjive të avancuara të hartografisë dhe informacionit gjeohapësinor. Projekti po zhvillohet në kuadër të bashkëpunimit mes Autoritetit Shtetëror për Informacionin Gjeohapësinor (ASIG) dhe Fondit Shqiptar të Zhvillimit (FSHZH).
Faza e parë ka nisur me fotografimin ajror të rreth 680 kilometrave katrorë të zonave urbane. Përtej një fotografimi të zakonshëm nga ajri, bëhet fjalë për një proces teknik që synon të mbledhë të dhëna me një nivel shumë të lartë saktësie, të cilat më pas mund të përdoren për planifikimin urban, administrimin e territorit, zhvillimin e infrastrukturës dhe monitorimin e ndryshimeve që ndodhin në hapësirat urbane dhe rurale.
Një nga elementet më të rëndësishme të projektit është rezolucioni shumë i lartë prej 5 centimetrash GSD, i cili mundëson identifikimin me detaje të objekteve dhe elementeve të ndryshme në terren. Krahas fotografimit ajror, do të përdoret edhe teknologjia LIDAR, me një dendësi prej 10 pikash për metër katror. Kjo teknologji krijon mundësi për matje të detajuara të relievit dhe analizimin e sipërfaqes së territorit me një saktësi të konsiderueshme.
Risi e veçantë është edhe përdorimi i fotografimit ajror oblik, i cili realizohet për herë të parë në këtë kuadër. Ndryshe nga fotografitë tradicionale vertikale, ky proces lejon që objektet të shihen edhe nga kënde të ndryshme, duke krijuar bazën për modele tridimensionale të zonave urbane dhe për atë që njihet si “3D City”.
Në praktikë, kjo do të thotë se Shqipëria do të ketë një bazë të dhënash shumë më të pasur për territorin e saj. Të dhënat e mbledhura mund të shërbejnë për të kuptuar më mirë mënyrën se si zhvillohen qytetet, ku ndërtohet, si ndryshon territori dhe cilat janë nevojat për infrastrukturë. Ato mund të përdoren gjithashtu në menaxhimin e mjedisit, bujqësisë, planifikimit urban dhe në procese të ndryshme të qeverisjes vendore e qendrore.
Në një vend ku zhvillimi urban ka ndryshuar me ritme të shpejta gjatë dekadave të fundit, një hartë e përditësuar dhe e detajuar e territorit mund të jetë një instrument i rëndësishëm për institucionet. Të kesh një pasqyrë të qartë të asaj që ndodhet në terren është një nga kushtet themelore për planifikim më të mirë dhe administrim më efikas të hapësirës.
Synimi përfundimtar i projektit është përditësimi dhe zhvillimi i Hartës Bazë për të gjithë territorin e Republikës së Shqipërisë. Në këtë mënyrë, vendi synon të ndërtojë një infrastrukturë moderne të informacionit gjeohapësinor, e cila mund të përdoret jo vetëm nga institucionet publike, por edhe në procese të ndryshme që lidhen me zhvillimin ekonomik dhe territorial.
Nga qielli, Shqipëria po regjistrohet me një nivel detaji që deri pak vite më parë do të dukej si teknologji e së ardhmes. Por rëndësia e këtij projekti nuk qëndron vetëm te fotografitë apo modelet 3D. Nëse këto të dhëna përdoren në mënyrë efektive, ato mund të kthehen në një mjet konkret për të kuptuar më mirë territorin, për ta planifikuar dhe për ta mbrojtur atë.