Një vendim me rëndësi për të drejtat e azilkërkuesve është dhënë nga Gjykata Penale e Athinës, e cila shpalli të pafajshëm një 18-vjeçar nga Somalia, i akuzuar për “qëndrim të paligjshëm” në Greqi.
I riu kishte ndërmarrë të gjitha hapat e nevojshëm për të regjistruar kërkesën e tij për azil pranë Shërbimit të Azilit, por procedura nuk mundi të përfundonte për shkak të pezullimit të regjistrimeve të reja pas hyrjes në fuqi të legjislacionit të ri për zbatimin e Paktit Evropian për Migracionin dhe Azilin, më 12 qershor 2026.
Sipas dokumenteve të paraqitura në gjykatë nga avokati i tij, vetë Shërbimi i Azilit kishte pranuar se regjistrimet e kërkesave ishin ndërprerë që nga ajo datë. Megjithatë, pa pasur mundësi të përfundonte procedurën e azilit, 18-vjeçari u arrestua dhe u ndoq penalisht për “qëndrim pa formalitetet ligjore”, një vepër penale e parashikuar nga ligji i vitit 2025, e cila dënohet me të paktën dy vjet burgim pa mundësi pezullimi të dënimit.
Gjykata arriti në përfundimin se i riu kishte vepruar me mirëbesim dhe kishte përmbushur të gjitha detyrimet që i takonin. Për këtë arsye, përgjegjësia për mosplotësimin e procedurës së azilit i takonte ekskluzivisht administratës dhe jo aplikantit, duke e shpallur atë të pafajshëm.
Rasti nxori gjithashtu në pah rëndësinë e ndihmës juridike. Pa mbështetjen e një avokati, i riu nuk do të kishte mundur të siguronte dokumentet e nevojshme dhe të provonte para gjykatës se vonesa nuk ishte shkaktuar prej tij.
Sipas organizatave që merren me mbrojtjen e refugjatëve, kjo çështje pasqyron vështirësitë me të cilat përballen shumë azilkërkues në Greqi: mungesën e aksesit në procedurën e azilit dhe rrezikun për t’u ndjekur penalisht, edhe kur kanë vepruar në përputhje me ligjin dhe kërkojnë mbrojtje ndërkombëtare me mirëbesim.