Bashkimi Evropian po përgatit një sistem të ri, të quajtur “Shengeni Ushtarak”, me synimin që trupat ushtarake, tanket, armët dhe pajisjet ushtarake të mund të lëvizin shumë më shpejt nga një shtet anëtar në tjetrin, pa u përballur me burokraci dhe vonesa.
Nisma lindi pas luftës në Ukrainë, e cila tregoi se transferimi i forcave ushtarake brenda Evropës është ende një proces i ngadaltë. Si shembull, gjatë stërvitjes Orion-26, tankeve greke Leopard 1A5 iu desh rreth një javë për të mbërritur nga Trakia në veri të Francës, kohë që në rast lufte mund të jetë vendimtare.
Çfarë parashikon plani?
Sipas projektit të Komisionit Evropian:
Do të krijohen “korridore ushtarake” për lëvizjen e shpejtë të trupave dhe pajisjeve.Lejet për transportin ushtarak ndërkufitar do të miratohen brenda tre ditëve kalendarike.Do të unifikohen procedurat doganore dhe administrative në të gjitha shtetet anëtare.Do të modernizohen ura, porte, aeroporte, rrugë dhe hekurudha për të përballuar transportin e mjeteve të rënda ushtarake.Do të krijohen qendra logjistike për shpërndarjen e shpejtë të forcave dhe pajisjeve.Edhe kompani private do të mund të regjistrojnë mjete transporti me përdorim të dyfishtë (civil dhe ushtarak), të cilat mund të aktivizohen në raste emergjente.
Sistemi EMERS
Një element kyç i planit është krijimi i sistemit EMERS (European Military Emergency Response System), i cili do të aktivizohet në situata të jashtëzakonshme me vendim të Këshillit të BE-së. Ky mekanizëm do të lejojë dhënien e menjëhershme të autorizimeve dhe përparësi absolute për transportet ushtarake në të gjithë Bashkimin Evropian.
Kur pritet të hyjë në fuqi?
Sipas informacioneve të deritanishme, rregullorja për “Shengenin Ushtarak” pritet të miratohet deri në fund të vitit 2026. Qëllimi është rritja e gatishmërisë mbrojtëse të Evropës dhe koordinimi më i shpejtë i forcave ushtarake, duke marrë parasysh edhe bashkëpunimin me vendet e NATO-s që nuk janë anëtare të BE-së.